Άρθρο στα Νέα της Λέσβου (Παρασκευή 18/02/2011)

Η εκπαίδευση στα χρόνια του μνημονίου

…ή πως το ρετσινόλαδο βαφτίζεται λικεράκι!

Αριστείδης Ν. Σγατζός

Δάσκαλος, Δρ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

μέλος της Ριζοσπαστικής Παρέμβασης εκπαιδευτικών Λέσβου

“Αυτοί που παίρνουν το ψωμί από το τραπέζι

Μας διδάσκουν να ευχαριστιόμαστε με τα λίγα

Εκείνοι που γι αυτούς προορίζεται η πλούσια διανομή ζητούν θυσίες

Εκείνοι που τρώνε μέχρι σκασμού μιλούν στους πεινασμένους

για τους ωραίους καιρούς που θα έρθουν.

Εκείνοι που οδηγούν τη χώρα στην στην άβυσσο

λένε πως η διακυβέρνηση μιας χώρας

είναι πολύ δύσκολη για τους κοινούς ανθρώπους.

(...)

Αυτοί που σας πήραν το βιβλίο από το χέρι

σας κατηγορούν γιατί μείνατε αδιάβαστοι!”

Μπ. Μπρεχτ

Η επιλογή της κυβέρνησης και του Υπουργείου για συγχωνεύσεις – καταργήσεις σχολείων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Με συνοπτικές διαδικασίες προσπαθεί να εξαφανίσει από το νέο Καλλικρατικό χάρτη της εκπαίδευσης δεκάδες σχολεία, τόσο στην επαρχία, όσο και στα αστικά κέντρα.

 Η εκπαίδευση αλλάζει. Γι’ αυτό άλλωστε, οι εκτεταμένες συγχωνεύσεις και καταργήσεις συνοδεύονται από μια μεγάλη τομή στη διοικητική δομή της εκπαίδευσης ώστε να μπορεί να προωθηθεί το σχολείο της αγοράς.

Το σχολείο που χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό θέλουν να γίνει μια μακρινή ανάμνηση.  Τη θέση του να πάρει το σχολείο που αναζητά και εξασφαλίζει το ίδιο τη χρηματοδότησή του είτε από τους γονείς είτε από τους χορηγούς είτε και από τους δύο.

Το σχολείο της γειτονιάς όπου σ’ αυτό πήγαιναν οι μαθητές των περιοχών που βρίσκονταν στα όρια του, θέλουν να απαλειφθεί. Τώρα τα όρια των σχολείων θέλουν να γίνουν πιο «ευρύχωρα». Να είναι εύκολες και νόμιμες οι μετακινήσεις του μαθητικού πληθυσμού από το ένα σχολείο στο άλλο ώστε να ευνοούνται οι συγχωνεύσεις και οι συμπτύξεις. Άλλωστε, δεν είναι μακριά από τις κυβερνητικές προθέσεις το κουπόνι του μαθητή όπου το σχολείο θα χρηματοδοτείται ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών που θα έχει και ο μαθητής θα μπορεί να διαλέγει το σχολείο. Δημιουργείται μια τεραστίων διαστάσεων συγκεντροποίηση και ασφυκτικός έλεγχος ώστε τίποτα απολύτως να μην μπορεί να ξεφύγει από τις βασικές κρατικές επιταγές. Η ηλεκτρονική κάρτα των σχολείων που καταγράφει τα πάντα, οι υπερεξουσίες στο διευθυντή και η ελαχιστοποίηση των δικαιωμάτων του συλλόγου διδασκόντων, η αξιολόγηση και η χρηματοδότηση των σχολείων με βάση αυτή, η κατάργηση των οργανισμού εκδόσεων σχολικών βιβλίων και η κατάργηση του δωρεάν βιβλίου, το κουπόνι του μαθητή, οι συνεχείς μειώσεις στην επιχορήγηση των σχολικών επιτροπών και τελικά ο Καλλικράτης της εκπαίδευσης, όλα συνηγορούν στη δημιουργία ενός σχολείου εμπορικού κέντρου, με μαθητές πελάτες και εκπαιδευτικούς πωλητές, με αργυρώνητους μέντορες – χαφιέδες για τους ανυπότακτους! Ένα σχολείο που θα πρέπει να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις και στις ανάγκες της αγοράς για να υπάρξει.

Οι στόχοι των συγχωνεύσεων – καταργήσεων: Λιγότερα σχολεία, λιγότερα «έξοδα- βλέπε δαπάνες», μεγαλύτερα τμήματα μαθητών - περισσότερα μαθησιακά ελλείμματα, εξαφανισμένοι αντισταθμιστικοί – υποστηρικτικοί θεσμοί, λιγότεροι εκπαιδευτικοί, εκπαιδευτικοί σε διαρκή ομηρία και περιπλάνηση αφού θα μειωθούν δραστικά οι οργανικές θέσεις άρα και η δυνατότητα για μεταθέσεις-αποσπάσεις.

Πως προωθείται αυτό το σχέδιο: Στην επαρχία με μαζικές καταργήσεις σχολείων που ήδη είδαν το φως της δημοσιότητας. Το να κλείσει ένα σχολείο δεν είναι δείγμα προόδου αλλά οπισθοδρόμησης. Οι σχολικές μονάδες και ιδιαίτερα οι σχολικές μονάδες στις μικρές κοινωνίες δεν είναι μόνο κτίρια και συγκεκριμένοι αριθμοί εκπαιδευτικών και μαθητών. Αποτελούν – ή με άλλες πολιτικές θα μπορούσαν να είναι - ζωντανά κύτταρα πολιτισμού. Από αυτή την άποψη, το μαζικό κλείσιμο των σχολικών μονάδων με τη λογική του «ψεκάστε – σκουπίστε τελειώσατε» αποτελεί το πιο ακραίο παράδειγμα εγκατάλειψης συγκεκριμένων περιοχών και διεύρυνσης των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων, απαξίωσης, εγκατάλειψης και εν τέλει ολοσχερούς αφανισμού της δημόσιας υποδομής για την οποία οι κάτοικοι και οι εκπαιδευτικοί προσδοκούσαν κάποια στιγμή να αναβαθμιστεί (στέγη για τον εκπαιδευτικό, επαρκής συγκοινωνία κτλ).

Κι εδώ έρχομαι να απαντήσω ειδικότερα στο άρθρο της Διευθύντριας Π.Ε. Λέσβου κ. Αναστασίας Τσολερίδου που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 16.02.2010 στα Νέα της Λέσβου.

Η Προϊσταμένη προσπαθώντας να πείσει την κοινωνία της Λέσβου για τις συγχωνεύσεις των σχολικών μονάδων διαλέγει τον πιο εύκολο αντίπαλο. Την ρομαντική ηθικοπλαστική οπτική για το παλιό καλό σχολείο του χωριού και ξιφουλκεί εναντίον της για να την στήσει με σχετική ευκολία στον τοίχο. Με την χαρακτηριστική ευκολία που χρόνια τώρα το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο της χώρας μας προχωρεί σε διακηρύξεις, η κ. Διευθύντρια επιλέγει κάποιες απ’ αυτές και τις χρησιμοποιεί ως κοινώς αποδεκτές παραδοχές. Το άρθρο της βρίθει τέτοιων «αξιωματικών» παραδοχών όπως για παράδειγμα «Στόχος του σημερινού σχολείου είναι η ισόρροπη ανάπτυξη του γνωστικού και ψυχοκινητικού τομέα των μαθητών…» Εξαιρετική η στοχοθεσία, και κοινότοπη ταυτόχρονα. Μόνο που το ίδιο το Υπουργείο έχει παραδεχθεί ότι έχει αποτύχει πλήρως. Γι αυτό και αλλάζει τα αναλυτικά προγράμματα που η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ψήφισε και η κυβέρνηση της ΝΔ εφάρμοσε. Η κ. Τσολερίδου υποστηρίζει πως «…(στόχος είναι για το μαθητή) η ικανότητα να μαθαίνει πώς να μαθαίνει σε ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον ευμετάβλητο, όπου η διαχείριση της γνώσης και της πληροφορίας καθίσταται δεξιότητα κεφαλαιώδους σημασίας». Δε θα σχολιάσω το ευμετάβλητο περιβάλλον (μέρες μνημονίου, που με ευθύνη της κυβέρνησης σύγχρονων Κουίσλιγκ δε ξέρουμε τι μας ξημερώνει, είναι σαν να μιλάμε στο σπίτι του κρεμασμένου για σχοινί). Ως δάσκαλος νιώθω σφοδρά ενοχλημένος όταν υποβιβάζομαι από παιδαγωγός σε εκπαιδευτή, όταν η παιδεία μετατρέπεται σε διαδικασία απόκτησης δεξιοτήτων, όταν η απόκτηση και δημιουργία γνώσης μετατρέπεται σε διαχείριση γνώσης και πληροφορίας.

Στη συνέχεια του άρθρου της η κ. Τσολερίδου συνεχίζει τον εύκολο δρόμο. Χρησιμοποιεί ως επιχείρημα των συγχωνεύσεων τον απαρχαιωμένο τρόπο λειτουργίας των ολιγοθέσιων σχολείων. Μόνο που απέναντι στην εκπαίδευση που στηριζόταν στον εκπαιδευτικό πατριωτισμό των δασκάλων στα χωριά, αντιπαραθέτει την ντυμένη με τα παχιά λόγια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου εκπαιδευτική δυστοπία του σχολείου της αγοράς. Κι είναι φυσικό αυτό όταν είσαι τοπικό στέλεχος μιας κυβέρνησης της οποίας ο αντιπρόεδρος βγάζει την αναλογία εκπαιδευτικών μαθητών κάνοντας μια απλή διαίρεση, ξεχνώντας τι σημαίνει νησιωτικότητα, ξεχνώντας τι σημαίνει ύπαιθρος. Είναι δε και αναγκαία προϋπόθεση, για να συνεχίζεις να υπηρετείς μια κυβέρνηση που φυλακίζει παιδιά στα υπόγεια του 1^ου Δημοτικού μέχρι τις 2 παρά τέταρτο, στα πλαίσια του αναμορφωμένου προγράμματος, που κάνει πως δεν βλέπει μια ολόκληρη γενιά παιδιών στο 5^ο Δημοτικό που κάνουν μάθημα μέσα στα κουτιά που αποκαλούνται προκάτ κτίρια, κι ούτε λόγος να γίνεται φυσικά για τα νήπια που στοιβάζονται στα ακριβοπληρωμένα γκαράζ και τα μπακάλικα.

Κυρία Τσολερίδου: Το πρόγραμμα της κυβέρνησής σας για την παιδεία δεν είναι μονόδρομος. Δεν είναι επιστημονικό επιχείρημα το ότι «…δεν μπορούν να υλοποιηθούν τα νέα εκπαιδευτικά προγράμματα». Επιστημονικό είναι να σχεδιάσεις εκπαιδευτικά προγράμματα που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων στη πόλη και το χωριό, των εργαζομένων και των αγροτών. Τι λέει το επιχείρημά σας: Εμείς σχεδιάσαμε νέα εκπαιδευτικά προγράμματα αλλά επειδή δεν μπορούν να εφαρμοστούν σε κάποια σχολεία …καταργούμε τα σχολεία. Δεν πέρασε από κανενός το νου… να φτιαχτούν νέα εκπαιδευτικά προγράμματα προσαρμοσμένα στους ανθρώπους που επιμένουν να ζουν στη Βατούσα, την Πελόπη, το Λισβόρι… τα Κουφονήσια: Και ξέρετε γιατί δεν πέρασε από το μυαλό να φτιαχτούν τέτοια προγράμματα; Γιατί κοστίζουν. Γιατί υπηρετούν άλλους κοινωνικούς στόχους. Γιατί ο μονόδρομος του μνημονίου, της Ε.Ε., του Ευρώ, της κερδοφορίας των εργολάβων, των τραπεζών του κεφαλαίου συνολικά έχει επιβληθεί σαν οδοστρωτήρας. Η Διευθύντρια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης αυτή την πολιτική υπηρετεί με τις αποφάσεις της, αυτή την πολιτική δικαιολογεί με το άρθρο της.

Υ.Γ

Το άρθρο αυτό γράφηκε τις μέρες προετοιμασίας της πανεκπαιδευτικής απεργίας στις 22-23 Φεβρουαρίου και για αυτό άφησα κατά μέρος ειδικότερες επιστημονικού ή μεθοδολογικού τύπου ενστάσεις μου όπως π.χ. αυτή που αφορά την απαξιωτική αναφορά της κ. Τσολερίδου στις έρευνες που αφορούν μελέτες περίπτωσης, δηλαδή τον κύριο όγκο των ποιοτικών ερευνών που αντιπροσωπεύουν ότι πιο σύγχρονο στις κοινωνικές επιστήμες. Εκτός αν κάποιοι προτιμάνε το Γιάννης κερνά, Γιάννης πίνει των χρηματοδοτούμενων ερευνών (πριν από το ΕΠΕΑΕΚ τώρα από το ΕΣΠΑ), με διακινούμενα ανεξέλεγκτα, ερωτηματολόγια που η μοναδική τους εγχώρια (γιατί για διεθνή ούτε κουβέντα) επιστημονική καταξίωση είναι να αποτελούν βιβλιογραφία για τα βοηθήματα των εξετάσεων του ΑΣΕΠ.

Ο Μύθος και ως ουτοπικό πλεόνασμα

Αλίευσα ένα εξαιρετικό κείμενο από το Πολιτικό Καφενείο και το παραθέτω. Το προσυπογράφω σε μεγάλο βαθμό και σίγουρα εντάσσεται σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για την Αριστερά.



Ο Μύθος και ως ουτοπικό πλεόνασμα

του Δημήτρη Αργυρού



Οι άνθρωποι είναι όντα που εξ αρχής προσπάθησαν να ερμηνεύσουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το υλικό κόσμο που ζούσαν. Δίνοντας ένα νόημα στην ύπαρξη τους, προσπαθώντας να νοηματολογήσουν τις υπερβατικές και υπερβατολογικές εμπειρίες που πάντα ήταν μέρος της ανθρώπινης κληρονομιάς. Στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ο Μύθος.
Φυσικά στην υπερμοντέρνα και κατά πολλούς μεταμοντέρνα εποχή μας ο Μύθος δεν θεωρείται παρα ένας κατώτερος τρόπος σκέψης που έχει παραμεριστεί από τον ορθό λόγο. Αλλά σε αυτό το σημείο αρχίζουν τα ερωτήματα. Πόσο «ορθολογικότητα»υπήρξε στο «Άουσβιτς» και στα «γκουλάγκ»; Τι είδους ορθό λόγο καθρεφτίζουν τα «Γκουαντανάμο»;; Ποιος Ορθός Λόγος είναι αυτός που επιτρέπει 200 ανθρώπους σε όλο τον πλανήτη να έχουνε περιουσία όσο η Αφρική, η Ασία και η μίση Ευρώπη, ενώ την ίδια στιγμή 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι να «ζούνε»[;;] με ένα και δυο δολάρια την ημέρα;;;
Και από την άλλη πόσο ορθολογιστική είναι αυτή η ολοκληρωτική φετιχοποιημένη εμπορευματοποίηση του κόσμου μας; Μήπως εν τέλει στην θέση των θρησκευτικών και πνευματικών Μύθων μπήκαν οι Μύθοι της οικονομικής ανάπτυξης , της τεχνολογικής τελειοποίησης και της ατομικιστικής καλοπέρασης;
Μήπως ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει δίχως Μύθους , μήπως οι Μύθοι είναι τα αναγκαία εργαλεία για να δομηθεί μια πνευματική και μετα- υλική ενότητα των ανθρώπων; Με την γλώσσα του Κ. Παπαϊωάνου: «..ο μύθος υπερβαίνει την εκμηδενιστική εμπειρία των συμβόλων του θανάτου και εξαγγέλλει την παρουσία μες στο τραγικό ενός νοήματος ενός «μάθους» με το οποίο ο άνθρωπος ξαναβρίσκει την ταυτότητα του την παρουσία μιας δύναμης που αναγκάζει τον άνθρωπο να ξαναβρεί την κλίμακα του: της «δίκης».. Αν μέσα στο τραγικό ο άνθρωπος χάνεται μες το ίδιο του τον εφιάλτη, μέσα στις δαιμονικές του μεταμφιέσεις, ο τραγικός Μύθος , με την παντοδυναμία του «πάθους-μάθους», υπερβαίνει και υπερνικά το μηδέν και το καταστροφικό πεπρωμένο που φέρνουν μέσα τους οι ήρωες που συμβολίζουν το τραγικό..».
Δηλαδή όσο λείπει η ενότητα από την κοινωνική και ιστορική ζωή μας , όσο περισσότερο ο άνθρωπος στην ολότητα του θρυμματίζεται στην συνείδηση μας σ’ ένα πλήθος από αναρχούμενες εικόνες, όσο περισσότερο λείπουν από τον άνθρωπο η ψυχή και το πνεύμα που θα του επιτρέψουν να υπερνικήσει τις αντιφάσεις μες στις οποίες ζει, τόσο οι θεωρίες του διαφωτισμού επιτείνουν την πνευματική σύγχυση και δυναμώνουν τον σύγχρονο Μηδενισμό.
Ή ισχύει πως ο Μύθος με το ουτοπικό πλεόνασμα που κουβαλούσε και το έκφραζε με ένα συμβολικό λόγο άνοιγε το δρόμο σε ένα απελευθερωτικό λόγο. Δηλαδή με αυτό τον τρόπο να συναντήσουμε τον Ε. Μπλοχ αναδεικνύει τον κρυμμένο θησαυρό των μη- σύγχρονων αντιφάσεων, μια θεωρητική κατάκτηση που τον έφερνε κοντά στην ανισομερή και συνδυασμένη ανάπτυξη του Λ. Τρότσκι. Είναι χαρακτηριστικό πως σε μια εποχή που οι Ναζί χρησιμοποιούσαν το Μυθικό στοιχείο για να σαγηνέψουν τις μάζες ο Ε. Μπλοχ πίστευε την δυνατότητα να διασωθεί ο μύθος από την ναζιστική κηλίδα – με την προϋπόθεση να φωτιστεί από το «ουτοπικό φως του μέλλοντος». Ο Ε. Μπλοχ διαβάζει τους Μύθους και τις πνευματικές και θρησκευτικές παραδόσεις από μια απελευθερωτική αντίληψη και τους στρατεύει στο πρόταγμα της κομμουνιστικής απελευθέρωσης. Έχουμε μια επιστροφή και αναφορά σε προκαπιταλιστικές αξίες, στην εμμονή στις άξιες των αιώνων που θεωρούνταν σκοτεινοί(μεσαίωνας).Με αναφορές σε «θρησκευτικές παραδόσεις-ιουδαϊκές και χριστιανικές, αιρετικές και μυστικιστικές…Βέβαια πρόκειται για μια «αθεϊστική θρησκεία» ή μια θρησκεία εκκοσμικευμενή, αλλά που δίδει στην θεωρία του της σοσιαλιστικής επανάστασης μια μοναδική χιλιαστική ποιότητα.
Κατανοούμε πως η εξέλιξη από τον Μύθο στο Λόγο κάθε άλλο παρά μια αυτονόητη και αυτόματη διαδικασία υπήρξε. Καθώς το ζήτημα είναι πιο πολύπλοκο και είναι βέβαιο ότι δεν το λύνουμε περνώντας ως σημείο αναφοράς μιαν γραμμική πρόοδο που θα οδηγούσε από τον προ-Λόγο στον πραγματωμένο Λόγο.
Πρέπει λοιπόν όχι μόνο να αρνηθούμε την εικόνα μιας γραμμικής εξέλιξης, αλλά και να πλουτίσουμε με αποχρώσεις αυτά τα σχήματα αλληλουχίας ή ασυνέχειας.. Αυτό που ξεκινάει εν μέρει κρατάει μέσα του εκείνο ενάντια στο οποίο ξεκινάει και αυτό που διαρρηγνύει τους δεσμούς του ενσωματώνει επίσης στοιχεία εκείνου, από το οποίο θέλει να διαχωριστεί.
Ο άνθρωπος ζει τόσο με τον μύθο όσο και με τον λόγο. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Αντίθετα το ένα απαιτεί το άλλο αλλιώς το ίδιο θα καταρρεύσει. Δεν μπορεί να υπάρξει Μύθος δίχως Λόγο. Και δεν μπορεί να υπάρξει Λόγος χωρίς Μύθο. Με την σχεδόν μεσσιανική γλώσσα του νεαρού Χέγκελ : «Διαφωτισμένοι και αδιαφώτιστοι πρέπει λοιπόν να δώσουν τα χέρια, η μυθολογία πρέπει να γίνει φιλοσοφική και να κάνει τον λαό έλλογο και η φιλοσοφία πρέπει να γίνει μυθολογική για να κάνει τους φιλοσόφους ευαίσθητους. Καμία δύναμη δεν θα καταπιέζεται πλέον, θα βασιλεύει καθολική ελευθερία και ισότητα των πνευμάτων….» .

Φυσικά είναι πλέον γνωστό πως η μερικότητα του ορθολογισμού και το μπλοκάρισμα του Διαφωτιστικού απελευθερωτικού προτάγματος γλήγορα οδήγησε στην «μυθολογία του επιστημονισμού και του τεχνοκρατισμού», στο κυρίαρχο ιδεολόγημα του όψιμου καπιταλισμού. Ενώ απέναντι σε αυτό τον τεχνοκρατικό οικονομισμό, εμφανίζεται η αντίδραση ενός μύθου δίχως λόγο.
Μιας μυθολογίας του ανορθόλογου. Ενός μυστικιστικού συγκρητισμού, που ψάχνει στις διάφορες πνευματικές παραδόσεις την σωτήρια της ψυχής. Μια συχνά υγιής, αντίδραση των ανθρώπων που η καρδιά τους ζει σε ένα κόσμο δίχως καρδιά και το πνεύμα τους σε μια εποχή δίχως πνεύμα.

Πρόκειται για το δίχως άλλο για δυο εκφράσεις του μερικού που συγκρούεται και διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα τμήματα του καθολικού και όπως είναι γνωστό κάθε μερικό που θέλει να παίξει το ρόλο του καθολικού καίγεται μαχόμενο, αποσαθρώνοντας τις αντιθέσεις και την ενότητα τους. Ένα τέτοιο φαινόμενο υπήρξε ο Ναζισμός στο 20ο αιώνα
Κάνοντας ένα αναγκαίο διαχωρισμό -ανάμεσα «διδακτικό μύθο» που μας νουθετεί και μας διαπαιδαγωγεί και μιας «μυθολογίας της ιδεολογίας»- μπορούμε να αναρωτηθούμε εάν στις μέρες μας ο Μύθος μπορεί να παίξει ρόλο στην χειραφέτηση του ανθρώπινου πολιτισμού; Με σκοπό να πετάξουμε τις αλυσίδες για να χαρούμε τον ανθό των λουλουδιών και όχι απλώς για να ξεγυμνώσουμε τις αλυσίδες από τα φανταστικά λουλούδια που της σκέπαζαν, με κίνδυνο να κουβαλά ο άνθρωπος τις αλυσίδες του δίχως το παραμύθι του πνεύματος. Αναζητώντας το «Σάββατο των Σαββάτων», την έξοδο των καταπιεσμένων από την καπιταλιστική «Αίγυπτο».
Για τις χώρες του αναπτυγμένου καπιταλισμού δεν είμαι καθόλου μα καθόλου βέβαιος. Ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός έχει δηλητηριάσει με την «μυθολογία του εμπορεύματος» κάθε ικμάδα ζωής και πολιτισμού. Οι Μύθοι ως φολκλόρ και ως οντολογική δραστηριότητα επιβεβαιώνουν και δεν καταπολεμούν την καθολική απομάγευση αυτού του κόσμου. Το «αυτό – που – δεν υπάρχει – ακόμη»(Ε. Μπλοχ) μπορεί να προέλθει μόνο μέσα από μια εκ νέου ρομαντικό /αντικαπιταλιστική και μεσσιανική- δίχως να είναι μεταφυσική - προσέγγιση των πλούσιων επαναστατικών παραδόσεων των καταπιεσμένων.
Αντίθετα στην ανισομερή περιφέρεια του καπιταλισμού οι Μύθοι και οι πνευματικές παραδόσεις είναι δυνατόν να εκφέρουν και να εκφράζουν ουτοπικές και ανατρεπτικές αναζητήσεις των καταπιεσμένων. Αυτό βέβαια είναι αναγκαίο να συνδυαστεί με ένα σύγχρονο και καινοτόμο απελευθερωτικό πρόγραμμα. Γιατί έχει δίκαιο ο Β. Μπένγιαμιν όταν «Είδε τις μυθικές εικόνες ως ενότητες αντιθέτων που περιέχουν ταυτόχρονα «ουτοπικά» και «κυνικά» στοιχεία, κατά την έκφρασή του, ανεκπλήρωτες προσδοκίες των καταπιεσμένων και ζοφερές χειραγωγήσεις των καταπιεστών. Πάνω σ αυτή την εσωτερική διαλεκτική στήριξε τον μόνιμο στόχο του την ανατίναξη του μύθου, τη διάλυσή του μέσα στον ιστορικό χώρο και την ταυτόχρονη διάσωση του ουτοπικού του στοιχείου, του αντιμυθικού πλεονάσματος μέσα στο μύθο».(Σ. Μιχαήλ).
Ένα τέτοιο κίνημα που συνδυάζει το ουτοπικό πλεόνασμα εντός του Μυθικού πλαισίου με μια σύγχρονη αναζήτηση ενός μοντέρνου αντικαπιταλιστικού και ανατρεπτικού προγράμματος είναι το κίνημα των Ζαπατίστας , που μετέτρεψαν την αξιοπρέπεια σε όπλο στα χέρια των ιθαγενών. Ανοίγοντας ένα δρόμο που και άλλα κινήματα καλούνται να το διαβούνε.

άρθρο στο περιοδικό ΔΙΑΠΛΟΥΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Κυκλοφόρησε το 24^ο τεύχος του περιοδικού ΔΙΑΠΛΟΥΣ.

Το Αφιέρωμα αυτού του τεύχους, «Παιδεία και Επιστήμες», περιλαμβάνει τα εξής άρθρα:

-Είναι οι διανοητικές μας ικανότητες βιολογικά ή κοινωνικο-πολιτικά εξαρτώμενες;, του Χρήστου Γεωργίου

-Η γνώση και το περιβάλλον, του Τάκη Πετρίδη

-Παγκόσμια γνώση και υπέρβαση: Μια διαχρονική αντίφαση, του Ευτύχη Μπιτσάκη

- Η παιδεία στη φιλοσοφική νεωτερικότητα: Μια σύντομη αποτίμηση, της Γκόλφως Μαγγίνη

-Εκπαίδευση και εργασία, του Κώστα Θεριανού

-Από τους μηχανισμούς στα υποκείμενα, του Αριστείδη Σγατζού

-Εκπαίδευση: η παρούσα συγκυρία και η αναγκαιότητα για μια ριζοσπαστική κριτική, της Όλγας Τσιλιμπάρη

Επίσης φιλοξενούνται τα άρθρα των:

- Στέλιου Μπαμπά, Από την κρίση του δικομματισμού, στην κρίση του συστήματος

-Βασίλη Μηνακάκη, Για μια εργατική αντικαπιταλιστική στρατηγική στην αναμέτρηση της Κοινωνικής Ασφάλισης

- Χρήστου Καραμάνου, Ενέργεια δημόσια και καθαρή, όχι βρώμικη και ιδιωτική

- Κοστάντζο Πρέβε, 40 χρόνια από το θάνατο του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα (1967-2007). Ιστορικοί, πολιτικοί και γεωπολιτικοί στοχασμοί

-Μιχάλη Σπουρδαλάκη, Πολιτικό κόμμα: Μεταξύ κράτους και κοινωνίας. Η επικαιρότητα μιας παλιάς σχέσης

Ακόμη: Σχόλια πολιτικής επικαιρότητας, βιβλιοκριτική από τον Παναγιώτη Σωτήρη, κριτική κινηματογράφου από τον Αντρέα Παγουλάτο, παρουσίαση βιβλίων, ποίηση και μουσικές σελίδες από τον SPYROS.